در صورت تمایل می توانید از این متن، یا از متن اصلی خود استفاده کنید. در منوی زیر مورد مطلوب را انتخاب کنید.
✅ نتیجه ویراستاری:
شرایط پذیرش دعوای اعسار از پرداخت محکوم به مقدمه واژه «اعسار» از ریشه «عُسر» و به معنای فقر و تنگدستی است. اعسار به حالت و وضعیتی اطلاق می گردد که فرد در آن دچار فقر و تنگدستی شده و قادر به تأمین مخارج، هزینه ها و پرداخت بدهی های خود نباشد. زمانی که فردی به موجب حکم قطعی، محکوم به پرداخت وجه به شخص دیگری (محکوم له) می شود و توانایی پرداخت یک جای مبلغ مندرج در اجراییه را ندارد، می تواند دعوای اعسار از پرداخت محکوم به را مطرح نماید. این دعوا از جمله دعاوی مهمی است که به کرات در محاکم، اعم از حقوقی یا کیفری، اقامه می شود. دعوای اعسار علی القاعده زمانی مطرح می شود که در فرآیند اجرای محکومیت های مالی، محکوم علیه، با وجود اینکه ممتنع از اجرای حکم نیست، توانایی مالی برای پرداخت محکوم به را ندارد؛ لذا جهت جلوگیری از صدور دستور جلب، تقاضای اعسار از پرداخت محکوم به را مطرح می کند. قانون گذار جهت پذیرش اعسار از سوی بدهکار، شرایطی را مقرر نموده است که رعایت آن ها الزامی است. در این مقاله، که توسط گروه وکلای عدالت سرا تحریر یافته است، سعی می گردد به تفصیل در خصوص شرایط پذیرش اعسار از سوی بدهکار پرداخته شود.
مطلب مرتبط: شرایط پذیرش اعسار کسبه جزء
شرایط پذیرش اعسار از سوی بدهکار جهت رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم به، لازم است شرایط پذیرش اعسار از سوی بدهکار به تفصیل مورد بررسی قرار گیرد. این شرایط عبارت اند از:
۱. صلاحیت دادگاه رسیدگی کننده دادگاه رسیدگی کننده به دعوا در وهله اول به این موضوع توجه می نماید که آیا صلاحیت رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم به را دارد یا خیر. با استناد به ماده ۲۴ قانون آیین دادرسی مدنی و نیز ماده ۱۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، دادگاه صالح جهت رسیدگی به دعوای اعسار از پرداخت محکوم به، دادگاهی است که صلاحیت رسیدگی نخستین به دعوای اصلی را داشته یا از ابتدا به آن رسیدگی نموده است؛ لذا یکی از شرایط پذیرش اعسار از سوی بدهکار، طرح این دعوا در محکمه صالح (دادگاه نخستین) می باشد.
۲. رعایت شرایط عمومی و اختصاصی دادخواست رعایت شرایط عمومی دادخواست و همچنین شرایط اختصاصی دادخواست (ضمیمه نمودن فرم صورت اموال و استشهادیه اعسار از محکوم به) یکی دیگر از شرایط پذیرش اعسار از سوی بدهکار می باشد. مطابق با موازین و مقررات قانونی موجود، معسر (معسر کسی است که به دلیل نداشتن مالی به جز مستثنیات دین، قادر به تأدیه دیون خود نمی باشد) مکلف است علاوه بر رعایت شرایط عمومی، شرایط اختصاصی دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به را نیز رعایت نماید. مطابق با ماده ۸ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب ۱۳۹۴، معسر مکلف است که:
صورت کلیه اموال خویش، اعم از منقول و غیرمنقول، را به طور مشروح؛
میزان دقیق وجوه متعلق به خود نزد بانک ها یا مؤسسات مالی و اعتباری ایرانی یا خارجی؛
درج کلیه مطالبات خود از اشخاص ثالث و اموالی که به هر نحو نزد اشخاص ثالث وجود دارد؛
و نیز فهرست کلیه نقل و انتقالات و هر نوع تغییر دیگر در اموال فوق را در طی یک سال قبل از طرح دعوای اعسار به بعد را ضمیمه دادخواست خود نماید.
ضمانت اجرای عدم انضمام صورت اموال مدیون به دادخواست اعسار از پرداخت محکوم به، به شرح ذیل و در سه فرض بررسی می گردد: فرض اول: خواهان «صورت کلیه اموال» را به عنوان یکی از پیوست های دادخواست در دادخواست اعسار قید کرده باشد، ولی آن را پیوست ننموده باشد. در این صورت، دفتر دادگاه باید به خواهان اخطار رفع نقص نماید. اگر در مهلت ده روز، رفع نقص شود، یعنی رونوشت گواهی شده «صورت اموال» یاد شده تقدیم گردد، دادخواست اعسار به جریان می افتد و تمام آثار خود را از تاریخ تقدیم، دارا خواهد بود؛ اما چنانچه در مهلت مقرر، رفع نقص نشود، به موجب قراری که دفتر دادگاه صادر می کند، دادخواست اعسار رد می شود. این قرار ظرف مهلت ده روز قابل اعتراض در دادگاه است که در صورت اعتراض، دادگاه رسیدگی و رأی قطعی صادر می کند.
فرض دوم: در دادخواست به «صورت اموال» استناد نشده باشد و خواهان اعلام نموده باشد که هیچ مالی ندارد تا صورت آن را اعلام کند. در این صورت، نه تنها صدور اخطار رفع نقص مجاز نمی باشد، بلکه دعوای اعسار…
